08/11: De theosofische Verlichting
De Theosofie van HPB behoort tot het moderne esoterisme, samen met bv. de antroposofie van Rudolf Steiner en de new age- beweging. Hiervoor bestond in de loop der tijden nog de traditionele en de oorspronkelijke theosofie. Ingewijden hebben de eeuwige wijsheid bewaard en overgeleverd.
Vooral sinds het midden van de 20ste eeuw onderzoeken academische cultuurhistorici godsdienst en filosofie. En zo zijn ze ook dichter bij het esoterisme gekomen. Het resultaat van hun arbeid is de Dictionary of Gnosis and Western Esotericism. Zij verdedigen nu ook de these dat het moderne esoterisme in zijn dieptestructuur meer continuïteit vertoont met het modernisme dan met de eeuwenoude tradities waarop het zich zo graag beroept.
Paschal Beverly Randolph
De theosofische Verlichting is eigenlijk een Paschal Beverly Randolph dubbelzinnige term. De betekenis is dat de Theosofie van HPB enerzijds verlicht wordt door de sceptische en rationalistische Verlichting van de 18de eeuw, maar anderzijds evenzeer een spirituele verlichting brengt in het spoor van stromingen die eigenlijk in de 19de eeuw tot ontplooiing komen.
22/11: De theosofie van William Blake
William Blake leefde in Engeland van 1757 tot 1827. Het was de bewogen tijd van de Franse Revolutie, Robespierre en de Terreur, en Napoleon. Zoals vele andere progressieve Engelsen koesterde hij grote verwachtingen voor een nieuw tijdperk, maar werd teleurgesteld.
Blake was een origineel, diepzinnig en veelzijdig man die moeilijk in enkele zinnen te omschrijven is.
Poëzie, schilderkunst en muziek: dat waren voor hem de drie krachten om van gedachten te wisselen met het Paradijs dat door de Vloed (van tijd en ruimte) nog niet was weggevaagd. Maar het koninkrijk der hemelen is in u. Dat is het Paradijs, het innerlijk leven van de mens.
Blake gebruikte de theosofie van Jacob Boehme als inspiratiebron in zijn mentale oorlog tegen: de abstracte Rede, seksuele onderdrukking, militarisme, staatsmacht en industrialisatie. Maar zijn grootste gevecht leverde hij met materialisme, de verering van de loutere Natuur in haar uiterlijke aspecten, het kwantificeerbaar en meetbaar universum (van Newton).
William Blake had en heeft oprechte bewonderaars, maar een groot aantal mensen was en is het niet met hem eens.